Tolibi ilmlarga eslatma

​🌿 HAQIQIY TAVOZE’ VA BUYUK QALB SINOVI

​«Kim senga yomonlik qilsa-yu, soʻngra qilgan yomonligidan uzr soʻrab kelsa, chin tavozeʼ uning uzrini — xoh u rost boʻlsin, xoh yolgʻon boʻlsin — qabul qilishingni va uning ichki sirini (niyatini) Alloh taoloning Oʻziga topshirishingni vojib qiladi».

​— Ibn al-Qayyim rohimahulloh
🔖 «Madorijus-solikiyn»

​Kimdir dilingizni ogʻritib, keyin uzr soʻrab kelsa, uning samimiyligini taftish qilishga kirishmang.

Uzrni qabul qiling-da, qalbini Qalblarni biluvchi Zotga topshiring. Chin xotirjamlik va yuksak axloq aynan mana shundadir.

✍️ @toliblarga_nasihat

Islom dinini haqorat qilganlarga nisbatan musulmonlar bag’ri keng bo’lishi kerakmi?

🎙️ Ustoz Yahyo Turkistoniy

✍️ @toliblarga_nasihat

Kunimizda bazilarga kerak bo’lgan odoblar!

📱Telefonda soʻzlashish odoblari

1. Qoʻngʻiroq qilish vaqtini inobatga olish:
Qoʻngʻiroq qilish uchun munosib vaqtni tanlash lozim. Odamlar, odatda, oʻz muhim ishlari bilan band boʻladigan yoki dam oladigan (uxlaydigan) vaqtlarda qoʻngʻiroq qilinmaydi.

2. Qoʻngʻiroq qilishda me’yorga rioya qilish:
Qoʻngʻiroqlar sonida moʻtadillik va me’yorga amal qilish lozim. Qoʻngʻiroqni bezovta qiladigan darajada uzoq davom ettirmaslik, ortiqcha turib olmaslik va haddan oshmaslik kerak.

3. Qoʻngʻiroq qiluvchining oʻz ismini aniq aytishi (oʻzini tanishtirishi):
Jobir roziyallohu anhu aytadi: «Otamning zimmasidagi qarzi xususida Nabiy sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelib, eshik qoqdim. U zot: «Kim bu?» dedilar. «Men», dedim. Shunda u zot buni yoqtirmagandek: «Men, men», dedilar». Imom Buxoriy rivoyati.

4. Qoʻngʻiroq qiluvchining suhbat boshida va oxirida salom berishi:
Paygʻambar sollallohu alayhi vasallam aytdilar: «Sizlardan birortangiz bir majlisga kelsa, salom bersin, qaytmoqchi boʻlsa, yana salom bersin. Birinchi salom ikkinchisidan haqli emas». Abu Dovud va Termiziy rivoyati.

5. Ovoz balandligini me’yorda saqlash:
Bezovta qiluvchi baland ovozsiz yoki maqsadni ifoda eta olmaydigan darajada past ovozsiz, eshitilarli odatiy me’yorda soʻzlashish lozim. Shuningdek, me’yordan ortiq shoshqaloqlikka yoki haddan tashqari sekinlikka yoʻl qoʻymaslik kerak.

✍️ @toliblarga_nasihat

Duolar mustajob boʻladigan vaqtdan gʻofil qolmang!

✍ @toliblarga_nasihat
🎙️ @toliblarga_ovozli

Imom Aʼmash rahimahulloh: «Shunday insonlarni koʻrdimki, kishi oʻz birodarini bir yoki ikki oylab koʻrishmas edi. Keyin koʻrishib qolsa ham, ortiqcha gap-soʻzlarsiz faqat «ahvoling qanday?» «yaxshimisan?» deb soʻrashardi, xolos. Lekin (bir kuni kelib) oʻsha birodari undan mol-mulkining yarmini soʻrasa, (zarracha ikkilanmay) albatta berib yuborar edi.
Soʻngra boshqa bir (keyingi) avlodni koʻrdimki, ulardan biri oʻz birodarini biror kun koʻrmay qolsa, hatto uyidagi tovugʻigacha surishtirib, hol soʻragan boʻladi. Ammo undan mol-mulkidan arzimas bir don soʻrasa, albatta man qiladi, bermaydi!» dedilar.

Zamaxshariyning «Rabiʼul abror» asaridan.

✍️ @toliblarga_nasihat

Solih amal

📜"Mol-mulk, bola-chaqa dunyo hayotining ziynatidir.
Boqiy qoluvchi solih amallar Robbing huzurida savob va umid jihatidan yaxshiroqdir".

Kahf surasi, 46 - oyat.

▫️Izoh: Ha, molu mulk, bola-chaqa bu dunyoning ziynatidir, ammo qiymati emasdir. Islomda ziynatga ham halol-pok boʻlish sharti ila izn berilgan.
Ammo ziynatlar hayot qadrini oʻlchovchi qiymatga aylantirilmagan. Ziynatga ziynat deb qaralgan. Islomda boqiy qoluvchi solih amallar qiymat sanaladi. Insonga uning iymoni va yaxshi amaliga qarab qiymat beriladi.

✍️ @toliblarga_nasihat

🎤 ALLOH BILAN KIFOYALANGAN KISHIGA ALLOHNING OʻZI KIFOYADIR

Ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:

«Kim Alloh bilan kifoyalansa, unga Allohning Oʻzi kifoya qiladi. Kim Allohdan boshqa birovga bogʻlansa, koʻzi koʻr boʻladi. Kim dunyodagi oz narsaga ham toʻymasa, yigʻib-tergan koʻp molidan ham unga foyda boʻlmaydi.

Shunday ekan, dunyodan yetarli miqdori bilan kifoyalan. Oʻzingni iffat va poklikka majbur qil. Xiyonat va harom yoʻl bilan mol toʻplashni tark et. Chunki ertaga uning hisobi uzoq boʻladi».

🔖 «Az-Zuhdul-kabir»

✍️ @toliblarga_nasihat

Ibn Qayyim rahimahulloh Alloh taoloning: «Rostgoʻylardan rostgoʻyliklari (sadoqatlari) haqida soʻrash uchun ahd oldi» (Ahzob, 8) oyati tafsirida bunday deydi: «Ajabo! Allohga qasamki, ular rostgoʻy boʻlaturib (qiyomat kuni) soʻroqqa tutilsalar va hisob-kitob qilinsalar, unda yolgʻonchilarning holi nima kechar ekan?!»

📚 «Igʻosatul lahfon», 1-j., 83-b.

✍️ @toliblarga_nasihat

Ey yoshlar jamoasi, tinglang!

✍ @toliblarga_nasihat
🎙 @toliblarga_ovozli

Hayo

✍️ Ibn Rajab Hanbaliy rahimahulloh: «Allohdan hayo qilish Uning neʼmatlarini mulohaza qilish, teran anglashdan paydo boʻlishi mumkin.
Shunda banda Uning bergan neʼmatini Unga maʼsiyat qilishda ishlatishdan Allohdan hayo qiladi. Bularning barchasi imonning eng oliy xislatlaridandir». dedi.

▫️Allohning azobidan qoʻrqib gunohni tark qilish yaxshi, ammo Uning neʼmati va ehsonidan hijolat boʻlib, Undan hayo qilgani uchun gunohni tark qilish — imonning eng oliy va mukammal darajasidir.
Olimlardan biri aytadi: "Allohdan hayo qilishning eng yuqori darajasi — bandaning Alloh taolo unga neʼmat berib turganini va oʻzi esa Unga gunohlar bilan javob qaytarayotganini his qilishidan yuzaga keladigan hayodir".

✍️ @toliblarga_nasihat

Tillarining uzunligi, soʻkish, odamlarni tanqid qilish va ularni tili bilan ozorlash qobiliyati bilan maqtanadiganlar!
Sizlarga Allohning Habibi sollallohu alayhi vasallamning soʻzlarini keltiraman: «U zot: «Ey Oisha, Qiyomat kuni Allohning huzurida martabasi eng yomon odam – odamlar soʻkongʻichligi sababli chetlanib, oʻz holiga tashlab qoʻyilgan kimsadir» [yoki «tark qilgan kimsadir»] dedilar» Imom Muslim rivoyati.

✍️ @toliblarga_nasihat

Imom Ibn Qudoma rohimhulloh aytadilar:
“Tilning birinchi ofati — insonni oʻziga tegishli boʻlmagan narsalar haqida gapirishidir.
Bilginki: kim oʻz vaqtining qadrini anglasa va bu uning asosiy sarmoyasi ekanini bilsa, uni behudaga sarflamaydi, balki faqat foyda keltiradigan narsalargagina sarflaydi.

Bu tushuncha tilni behuda soʻzlardan tiyadi. Zero, Allohni zikr qilishni tark etib, oʻziga tegishli boʻlmagan narsalar bilan mashgʻul boʻlgan kishi, qimmatbaho tosh olishi mumkin boʻlgani holda, uning oʻrniga bir boʻlak loyni olgan kishiga oʻxshaydi.
Bu — umrni zoye qilishdir.

Luqmoni Hakimdan soʻradilar:
— Hikmatingga qanday erishding?
U javob berdi:
«Men oʻzim bilishim shart boʻlmagan narsa haqida soʻramadim va menga tegishli boʻlmagan narsa haqida gapirmadim».

✍️ @toliblarga_nasihat

Lutf

‏قال تعالى :( واسألوا الله من فضله ) ؛ قال سفيان بن عيينة : لم يأمر بالمسألة إلا ليعطي .

📜Alloh taolo aytadi: «Allohdan fazlini soʻrang», Niso surasi, 32-oyat.

Sufyon ibn Uyayna ushbu oyat haqida: «U zot (bandani) Oʻzidan soʻrashga faqatgina ato etish uchun buyurdi», dedi.

✍️ @toliblarga_nasihat

🚪Shayx Ibn Usaymiyn rahimahulloh aytdilar:

🔖​«Agar nafsingda sustkashlik, ortga chekinishni koʻrsang, uni darhol tavba qilish, Aziz va Jalil boʻlgan Allohdan istigʻfor soʻrash hamda Undan (dinda) sobitqadamlik tilash bilan qutqarib ol.

✅​Aslo beparvo boʻlma va: "Inshaalloh, iymonim hali kuchayadi", deb (vaqtni boy berib) oʻtirma!
​Balki hozirdan, kasallikni sezgan oningdanoq darhol davolanishga kirish»

​«Tafsiru suratin-Niso»

✍️ @toliblarga_nasihat

Ularni sizdan nima farqi bor?

🎙️ Ustoz Abdulboriy domla

✍️ @toliblarga_nasihat

📌 Film va suratlardagi haromga qarashga zinhor beparvo boʻlmang.

Bunga qarayotganlarning koʻpligi aslo sizni aldamasin.
​Chunki harom nazar:

​Qalbni halok qiladi;

​Insonning dinidan oʻz ulushini yeb bitiradi;

​Va oʻzi sezmagan holda iymonini ich-ichidan yemiradi.

​Har bir harom qarash qalbga bitta qora dogʻ boʻlib tushadi.

Nihoyat, u qalbni butunlay qoplab oladi-da, inson haromni oddiy hol deb hisoblay boshlaydi, hatto undan qalban ham jirkanmay qoʻyadi.

​Oqibatda esa, Alloh saqlasin, undan hayo va Allohdan boʻlgan qoʻrquv koʻtariladi...

✍️ @toliblarga_nasihat

Ahmad ibn Harb rahimahulloh aytadi:

"Allohga ellik yil ibodat qilib, uch narsani tark qilmagunimcha ibodat halovatini topmadim:

1. Odamlarning koʻngliga qarashni bas qilib, haqni gapiradigan boʻldim.

2. Fosiqlardan uzilib, solihlarga qoʻshildim.

3. Dunyo lazzatlaridan voz kechib, oxirat lazzatiga erishdim".

("Siyaru aʼlam an-nubalo", 11/34)

✍️ @toliblarga_nasihat

🔗Saʼid al-Xayr rahimahulloh oʻgʻliga shunday dedilar:

​Odamlarning qoʻlidagi narsalardan umidingni uzganingni oshkor qil, zero haqiqiy boylik shudir.

Odamlarning qoʻlidagi narsani tama qilishdan saqlan, chunki bu ayni naqd qashshoqlikdir.

​Keyin uzr soʻrashingga toʻgʻri keladigan har qanday ish va soʻzdan yiroq boʻl.

​Tahoratni mukammal qil va goʻyo bundan keyin boshqa namoz oʻqiy olmaydigandek vidolashuvchining namozini oʻqi.

​Agar bugungi kuning kechagidan, ertangi kuning esa bugungidan yaxshiroq boʻlishiga qodir boʻlsang, albatta shunday qil.

🚪Imom Abu Dovud, «Kitobuz-zuhd»
​
✍️ @toliblarga_nasihat

🎤Insonni tanish — uning ismini bilish yoki u bilan bir necha marta suhbatlashish degani emas.

Umar ibn Xattob roziyallohu anhuning oldilariga bir kishi kelib guvohlik berganda, u kishini taniydigan odamdan:

— Uni nimasi bilan taniysan? — deb soʻradilar.

U: «Adolati va aqli bilan», dedi.

Shunda Umar roziyallohu anhu unga:

— U sening qoʻshningmi? Uning kechasi-yu kunduzini, kirib-chiqishini bilasanmi?

— Yoʻq.

— U bilan pul muomalasida boʻlganmisan?

— Yoʻq.

— U bilan safarda birga boʻlganmisan?

— Yoʻq.

Shunda Umar roziyallohu anhu:

«Unda sen uni tanimaysan», dedilar.

Juda oʻylantiradigan gap…

Chunki insonning haqiqiy xulqi gapida emas, muomalasida bilinadi.

Qoʻshnisi bilan qanday?
Pul masalasida qanday?
Safarda, qiyinchilikda qanday?

Osoyishta paytda hamma yaxshi koʻrinishi mumkin. Ammo insonning asli sinovli vaziyatlarda namoyon boʻladi.

Shuning uchun kimnidir «yaxshi taniyman» deyishdan oldin, uning odamlar bilan muomalasini koʻrganmisiz — shu haqda oʻylab koʻring.

✍️ @toliblarga_nasihat

Shayxulislom Ibn Taymiya rahimahulloh aytadi:

«Odam alayhissalom gunoh qilib, ortidan tavba qildi. Shu tufayli Parvardigori uni sara bandalari qatoriga qoʻshib, unga hidoyat ato etdi. Iblis esa qaysarlik bilan gunohiga qadarni dalil qildi. Oqibatda Alloh uni laʼnatladi va rahmatidan quvdi.

Shunday ekan, kim tavba qilsa, odamiy boʻladi. Kim sarkashlik bilan qadarni dalil qilsa, shaytoniy boʻladi. Baxtiyorlar otalari Odamga, badbaxtlar esa dushmanlari iblisga ergashadilar».

📚 «Majmuʼul fatovo», 8-j., 243-b.

✍️ @toliblarga_nasihat

Dinda sobitqadam boʻlish vositalari

- Chin iymon
- Qurʼon tilovati
- Solihlar qissalari
- Duo qilish
- Solih hamrohlar
- Qiyomi layl (tahajjud)
- Sadaqa ulashish
- Ertalabki va kechki zikrlar, uyquga yotish va uygʻonish duolari
- Jamoat bilan namoz oʻqish
- Fitnalarga roʻbaro boʻlmaslik va shubhali oʻrinlaridan uzoq yurish.

Shayx Muhammad Hasan Valadi Dedu.

✍️

#quron

📜Qurʼon tilovatini nega «vird» deb ataymiz?

«Vird» (وِرْد — «vov» harfi kasrali) soʻzi «varada» (وَرَدَ) feʼlidan olingan boʻlib, buloq yoki suv manbaiga borib, undan suv ichish yoki hayvoningizni sugʻorish maʼnosini anglatadi.
Alloh taolo Muso alayhissalom qissasida u zot odamlarni hayvonlarini sugʻorayotganlarini koʻrgan paytlarini bayon qiladi: "Va lamma varada maa madyana" - "Madyan suviga yetib kelgach..." (Qosos surasi, 23-oyat)

Demak, chanqaganingizda daryo, quduq yoki boshqa bir suv manbaidan suv ichib, chanqogʻingizni qondirsangiz, ana shu suv manbai «vird» deb ataladi.

◽️Buning Qurʼon tilovatiga qanday aloqasi bor?
Insonning ruhi ham badani kabi chanqaydi. Ruhingiz chanqagan sari uni Qurʼon bilan sugʻorib, chanqogʻini qondirsangiz, mana shu — «vird»dir.

Shunday ekan, jismingizning virdini asraganingiz kabi ruhingizning virdini asrang.

🔖Vird — inson har kuni yoki muntazam ravishda ado etib borishni odat qilgan Qurʼon tilovati, zikr, duo yoki boshqa ibodat vazifasidir.

✍️

Odamlar nima deydi...?!

Imom Shofeyiy rahimahulloh shunday deydilar: «Siz barcha odamlarni rozi qila olmaysiz. Shunday ekan, oʻzingiz bilan Alloh oʻrtasidagi aloqani (amallarni) oʻnglang va odamlarga eʼtibor bermang», dedi.

“Tabaqotush shofeyiyya”dan.

✍️

In shaa Alloh shahid bo'lgan Abu Ubaydaning onasi:

«Agar vaqtni ortga qaytarish imkoni bo‘lganida, Huzayfani yana shu yo‘lga yo‘llagan bo‘lardim.

Hatto turmush o‘rtog‘im va barcha farzandlarim shahid bo‘lgan taqdirda ham, bunga ruhiy jihatdan tayyorman. Sabr qilardim va: “Alhamdulillah”, derdim.

Uning shahid bo‘lgani haqidagi xabarni eshitganimda hushimdan ketdim. Ammo meni taskin qilgan narsa — uning yolg‘iz tashlab qo‘yilgan va xiyonatga uchraganlik azobidan qutulganidir.

Alloh taolo uning nomini bu dunyoda qanday ulug‘ qilgan bo‘lsa, oxiratda ham shunday ulug‘ qilsin».

*Har bir buyuk insonning ortida ona turadi!

✍️

Sufyon Savriyning bir birodari unga maktub yozib: «Menga nasihat yozing, lekin qisqa va loʻnda qiling», dedi.
   Shunda u zot unga quyidagicha javob yozdi: «Ey birodarim! Alloh bizni ham, sizni ham barcha yomonliklardan omon saqlasin. Darhaqiqat, bu dunyoning gʻam-tashvishlari tugamaydi, quvonchi davomli emas, oʻy-tashvishlari esa nihoya topmaydi. Shunday ekan, oʻzing uchun shunday amal qilginki, najot topgaysan. Beparvolik qilib, sustkashlik qilma, aks holda halokatga duchor boʻlasan. Vassalom».

Abu Nuaym Isfahoniyning “Hilyatul avliyo va tabaqotul asfiyo” asaridan.

✍️

Inson nega ko'p siqilib dangasa bo'lib qoladi!

✍️